1. Dahi anlamındaki de ayrı yazılmalıdır

Bağlaç olan da / de (daha yaygın ifadeyle “dahi anlamındaki de”) ayrı yazılır. Kendisinden önceki kelimenin son ünlüsüne göre ünlü uyumuna uyar. Örnek: Kızı da geldi gelini de. Ayrı yazılan da / de asla ta / te şeklinde yazılmaz. Ya ile birlikte kullanılan da mutlaka ayrı yazılır: ya da.

2. Bağlaç olan ki ayrı yazılmalıdır

Bağlaç olan ki ayrı yazılır: demek ki, kaldı ki, bilmem ki gibi. Örnek: Olmaz ki! Böyle de yatılmaz ki! (Orhan Veli Kanık).

3. Mastar eklerinin yazılışı

-mak ve –mek ile biten mastarlardan sonra çekim eki geldiğinde araya (ğ değil) y ünsüzü girer. Örnek: kazanmaya, aldanmayı, sevmeye, görmeyi gibi.

4. Pekiştirmeli sıfatlar bitişik yazılmalıdır

Pekiştirmeli sıfatlar bitişik yazılır. Örnek: apaçık, apak, çepeçevre, çırçıplak, yemyeşil vs.

5. Cümle içerisindeki sayılar yazıyla ve ayrı kelimeler halinde yazılır

Birden fazla kelimeden oluşan sayılar ayrı ayrı yazılır. Örnek: Yaş otuz beş, yolun yarısı eder (Cahit Sıtkı Tarancı).

Kaynakça:

Türk Dil Kurumu İnternet Sitesi.
1, 2, 3, 4 : http://www.tdk.gov.tr/TR/BelgeGoster.aspx?F6E10F8892433CFFAAF6AA849816B2EF87C42C67A356329D
5: http://www.tdk.gov.tr/TR/BelgeGoster.aspx?F6E10F8892433CFFAAF6AA849816B2EFB8A15D6B4ADC2B6D

NTV’nin internet sitesinde bugün yayınlanan bir haber TDK’nın özellikle medya çalışanları için “Yabancı Sözlere Türkçe Karşılıklar Kılavuzu” hazırladığını duyuruyor.

Ancak bu yabancı sözlerden ne kadarının hala yabancı olduğu tartışılır. Örneğin kılavuzda yerine “ülkücü” kullanılması önerilen idealist sözcüğü uzun yıllardır Türkçemizde kullanılıyor, değiştirilmesi bence abes. Ayrıca önerilen ülkücü sözcüğü de en az 30 yıldır milliyetçi ya da Turancı kesimi belirtmekte kullanılıyor. Pek çok idealist ülkücü olarak tanımlandırılmayı kabul etmeyeceği gibi, pek çok ülkücü de idealistlere ülkücü denilmesinden rahatsız olacaktır.

Gariplikler bununla da kalmamış, basketbol için sepet topu, voleybol için uçan top, fabrika için üretim evi (imalathanenin çağ atlamışı herhalde), anarşi için kargaşa ve terörist için yıldırıcı karşılıkları önerilmiş. Acaba bu kelimeler Türkçemizde yeni yeni arzı endam ettiği sıralar TDK neredeydi? Pek çoğu Türkçeye gireli 30 40 yıl olmuş, acaba bu saatten sonra bunlar değiştirilebilecek mi?

Bunların (şayet Türkçeleştirilmeleri gerekiyorsa) daha erken aşamada tespit edilip, en başından Türkçeleştirilmesi daha uygun olmaz mı?

Yine de bazılarının okuyucuda rahatsızlık yaratmadan çeviri ve yeminli tercüme metinlerinde kullanılabileceğini düşünüyorum. Aktüel yerine güncel, aktivite yerine etkinlik, amortisman yerine yıpranma payı, yuro ya da Euro yerine Avro kullanılabilir örneklerden; ama kimse benden öndelik istemesin, işlik çalışmasına davet etmesin. Ayrıca, hani CD lazer tekerdi? Neden yoğun disk oldu?

Orijinal haber metni: http://www.ntvmsnbc.com/news/445326.asp

Türk hukukunda yeminli mütercimin imzası tek başına muteber kabul edilmiyor. Hukuk mezunları (kimi durumda yaptıkları çeviriler de dahil) pek çok resmi belgeyi noter tasdikine ihtiyaç duymadan imzalayıp resmileştirebilmekteyken yeminli mütercimin imzasının üzerine bir de noter imzası gerekiyor. Meslekten olanlar noter tasdikinin metne şamil olmadığını (yani metnin içeriğinin doğruluğunu değil) mütercimin imzasını tasdik eder nitelikte olduğunu biliyor ve bunu müşterilerine izah etmeye gayret ediyorsa da, bu durum pek çok yanlış anlaşılmayı da beraberinde getiriyor (en basitinden "noter her dili biliyor mu ki" türünden sorular gibi).

Ayrıca çevrildikten sonra noter tasdikine gidecek metinler genel teamül gereği motomot tercüme ediliyor. Pek çok mütercim bunun nedeninin "yasalar" olduğunu iddia etse de aslında resmi çevirinin motomot olması gerektiğine dair ne bir standart var ne de bir yasa. Var olan aslında mütercimin kendini güvende hissetme ihtiyacı. Sonuç yanlış bir çeviri dahi olsa, motomot çeviriyi (yani kelime kelime çevrilmiş, sözlük tercümesini) kanun önünde savunmak maalesef daha kolay. Mütercim kelime kelime böyle söyleniyor, benim işim yorumlamak değil çeviri yapmak, yorum bu belgeyi inceleyecek hukukçuya aittir der ve çıkar işin içinden. Peki o belgeyi eline alan hukukçu, çevirinin kaynak diline vakıf mıdır ki sağlıklı bir yorum yapabilsin? Muhtemelen hayır.

Yeminli mütercim için güvenli bir liman olan motomot çeviri, çeviri müşterileri ve o çeviriye bel bağlayan taraflar içinse kabus olabiliyor.

İnsan beyni lineer değildir, dolayısıyla insan fikirlerinin ciddi bir biçim bozukluğuna uğramadan bir düzlem üzerine nakledilmesi de imkansızdır. Bilim adamlarının 60 küsur senedir uğraşmalarına rağmen tatmin edici düzeyde çeviri yapabilen bilgisayar programları geliştirememiş olması da bundan kaynaklanıyor.

Çeviri, cümle içerisindeki kelimelerin sözlük anlamlarının arka arkaya sıralanmasından ibaret değildir. Metni teşkil eden her cümle bağlam içerisinde ele alınır ve bağlamına göre çevrilir. Cümleyi oluşturan öğelerin birbirinden bağımsız tercüme edilip bir araya getirilmesi pek çok durumda çeviri yanlışlarına neden olacaktır.

Birleşik Krallık Dilbilim Enstitüsü’nün (IoLET) her yıl düzenlediği Çeviri Diploması (DipTrans – Diploma in Translation) için kayıtlar Mayıs ayında başlıyor.

DipTrans yeni mezun mütercimlerden ziyade en az birkaç yıl sektör deneyimine sahip profesyonel mütercimler için düşünülmüş lisansüstü seviyede bir yeterlilik sınavı. Bu sınavda başarılı olanlara verilen Çeviri Diploması mütercimin Ehil Dilbilimci (Chartered Linguist) olarak enstitüye üye olabilmesini ve Birleşik Krallık dahilinde kendi çevirilerini tasdik edebilmesini mümkün kılıyor.

DipTrans Türkiye’deki YÖK’e benzer işlevi olan Birleşik Krallık Yeterlilik ve Müfredat Makamınca (QCA - Qualifications and Curriculum Authority) akredite.

DipTrans sınavı İngilizce, Almanca, Fransızca, İspanyolca, İtalyanca, Rusça ve Çince başta Türkçe de dahil pek çok ile İngilizce arasında çeviri yapan mütercimlere yönelik olmakla birlikte, yeterli katılım olması durumunda farklı dil çiftlerinde (örneğin İspanyolca Türkçe gibi) yapılan başvurular da dikkate alınıp, özel bir sınav ayarlanabiliyor.

Detaylı bilgiyi enstitünün internet sitesinde bulabilirsiniz: http://www.iol.org.uk/