Çeviri, eseri aslından daha değerli hale getirilebilir mi?

by AkinBarut 5/12/2008 4:42:00 PM

Be the first to rate this post

  • Currently 0/5 Stars.
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5

Tags:

çeviri üzerine

Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi Terminolojisi (T)

by AkinBarut 5/9/2008 7:09:00 AM
take proceedings kovuşturmayı devralmak
taken alone müstakilen ele almak
taking of property mülkiyetin elinden alınması
tax penalty vergi cezası
taxation vergilendirme
territorial integrity ülke / toprak bütünlüğü
testify at trial duruşmada tanıklık etmek
third party müdahil taraf
threat to applicant’s life başvurucunun hayatına tehdit
threat to the life of the nation ulusun hayatına tehdit
time of emergency olağanüstü hal
time when the act or omission committed fiilin işlendiği veya ihmalin gerçekleştiği an
torture işkence
torture in police custody gözaltında  yapılan işkence
transfer of the property mülkiyetin devri
treatment davranış, muamele

Yeminli Tercüme ve Çeviri Metinlerinde TDK önerileri…

by AkinBarut 5/6/2008 9:13:00 AM

NTV’nin internet sitesinde bugün yayınlanan bir haber TDK’nın özellikle medya çalışanları için “Yabancı Sözlere Türkçe Karşılıklar Kılavuzu” hazırladığını duyuruyor.

Ancak bu yabancı sözlerden ne kadarının hala yabancı olduğu tartışılır. Örneğin kılavuzda yerine “ülkücü” kullanılması önerilen idealist sözcüğü uzun yıllardır Türkçemizde kullanılıyor, değiştirilmesi bence abes. Ayrıca önerilen ülkücü sözcüğü de en az 30 yıldır milliyetçi ya da Turancı kesimi belirtmekte kullanılıyor. Pek çok idealist ülkücü olarak tanımlandırılmayı kabul etmeyeceği gibi, pek çok ülkücü de idealistlere ülkücü denilmesinden rahatsız olacaktır.

Gariplikler bununla da kalmamış, basketbol için sepet topu, voleybol için uçan top, fabrika için üretim evi (imalathanenin çağ atlamışı herhalde), anarşi için kargaşa ve terörist için yıldırıcı karşılıkları önerilmiş. Acaba bu kelimeler Türkçemizde yeni yeni arzı endam ettiği sıralar TDK neredeydi? Pek çoğu Türkçeye gireli 30 40 yıl olmuş, acaba bu saatten sonra bunlar değiştirilebilecek mi?

Bunların (şayet Türkçeleştirilmeleri gerekiyorsa) daha erken aşamada tespit edilip, en başından Türkçeleştirilmesi daha uygun olmaz mı?

Yine de bazılarının okuyucuda rahatsızlık yaratmadan çeviri ve yeminli tercüme metinlerinde kullanılabileceğini düşünüyorum. Aktüel yerine güncel, aktivite yerine etkinlik, amortisman yerine yıpranma payı, yuro ya da Euro yerine Avro kullanılabilir örneklerden; ama kimse benden öndelik istemesin, işlik çalışmasına davet etmesin. Ayrıca, hani CD lazer tekerdi? Neden yoğun disk oldu?

Orijinal haber metni: http://www.ntvmsnbc.com/news/445326.asp

Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi Terminolojisi (S)

by AkinBarut 4/22/2008 9:18:00 AM
scheme for free legal aid ücretsiz hukuki yardım düzeni
secrecy of correspondence haberleşmenin gizliliği
secret ballot kapalı oylama
secret surveillance gizli nezaret
secure fulfillment of obligation prescribed by law kanunun öngördüğü yükümlülüğün icrasını sağlamak
secure the payment of contributions or penalties vergi veya cezaların ödenmesinin sağlanması
security of person kişinin güvenliği
seizure of -nın haczi / - nın müsaderesi
self – defence meşru müdafaa
separate set of proceedings birbirinden bağımsız bir dizi kavuşturma
service exacted in case of emergency acil durumlarda talep edilen hizmet
service of a military character askeri nitelikli hizmet
servitude kölelik
scope of court review temyiz incelemesinin kapsamı
sick leave hastalık izni
six – month period / rule altı aylık süre kuralı
slavery kölelik
social origin sosyal köken
social security sosyal sigorta
special circumstances özel şartlar
speediness of review temyizin hızlılığı
stand for election seçimde aday olmak
statute - barred zamanaşımına uğramış
strictly necessary kesin biçimde gerekli
strictly proportionate tam anlamıyla ölçülü
substitute service ikame hizmet
supplementary opinion ek görüş
surrender teslim olmak
summon the withness tanığı davet etmek

Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi Terminolojisi (R)

by AkinBarut 4/21/2008 9:14:00 AM
racial discrimination ırk temelinde ayrımcılık
reasonable and objective justification makul ve nesnel gerekçe
reasonable intervals makul aralıklar
reasonable relationship of proportionality makul ölçülülük ilişkisi
reasonable suspicion makul şüphe
reasonable time makul süre
reasonableness of pre – trial detention yargılama öncesindeki tutukluluğun makullüğü
reasonably necessary to prevent fleeing kaçmayı önlemek üzere gerekliliği makul olan
reasonably necessary to prevent offence suçu önlemek için oldukça gerekli
reasoning mahkeme, akıl yürütme
receive and impart information and ideas bilgi ve fikir alışverişi
rectify the short comings eksiklikleri gidermek
redress tamir, ıslah
referral to Grand Chamber büyük daire’ ye havale
refugee mülteci
refusal red cevabı
regardless of frontiers sınırlar göz önünde bulundurmaksızın
reimbursement geri ödeme
rejection of appeal temyizin reddi
release pending trial tutuksuz yargılanmak üzere tahliye etmek
relevant domestic law ilgili iç (ulusal) hukuk
relevant domestic practice ilgili iç uygulama
religion din
religious community dini cemaat
religious instructions dinin gerekleri
religious practice dini uygulama / ibadet
remand iade etmek
remand in custody tutuklu tutmak
rendition yorumlamak

Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi Terminolojisi (R)

by AkinBarut 4/20/2008 9:15:00 AM
reopen the proceedings yargılamanın yenilenmesi
reputation şöhret / ün / itibar
required by interests of justice adalet yararına gerekli
residence ikametgah
respect for correspondence haberleşmeye saygı
respect for family life aile hayatına saygı
respect for home eve saygı
respect for parents’ philosophical convictions ebeveynlerin felsefi inancına saygı
respect for parente’ religious convictions ebeveynlerin dini inancına saygı
respect for private life özel hayata saygı
respondent state’s jurisdiction and responsibility devletin yargı yetkisine ve sorumluluğuna saygı
restitution ad integrum restitutio ad integrum (eski hale iade)
restitution of property mülkiyetin iadesi
restriction on freedom of movement hareket özgürlüğüne ilişkin sınırlama
restrictive interpretation dar yorum
retrial yeniden yargılama
retroactive application of criminal / civil law ceza hukukunun / medeni hukukun geriye yürür uygulanması
retroactivity geriye yürüme
reunion of family aile birleşmesi
review by a court bir mahkemenin temyizen incelenmesi
review of lawfulness f detention tutuklamanın yasallığının gözden geçirilmesi
revision of an earlier judgment önceki hükmün tashihi
right of access to -e erişim hakkı
right of petition to -e dilekçe hakkı
right to individual application bireysel başvuru hakkı
right to liberty / security özgürlük / güvenlik hakkı
rights of defence savunma hakları
rule of law hukukun üstünlüğü
ruling on an equitable basis hakkaniyet temelinde karar vermek

Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi Terminolojisi (Q)

by AkinBarut 4/17/2008 12:54:00 PM
qualified rights nitelikli haklar
quell riot or insurrection isyan veya ayaklanma bastırmak

Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi Terminolojisi (P)

by AkinBarut 4/16/2008 12:52:00 PM
preparation of defence prescribed by law savunmanın hazırlanması kanunla öngörülmüş
present – day conditions günün koşulları
presidential pardon devlet başkanı affı
press basın
pressing social need acil toplumsal gereksinim
presumed paternity babalık karinesi
presumption of innocence masumiyet karinesi
prevent disorder kargaşayı önlemek
prevent escape kaçışı önlemek
prevent unauthorized entry into country ülkeye izinsiz girişi önlemek
prevention of crime suçun önlenmesi
prevention of disorder kargaşanın önlenmesi
prevention of spreading of infectious diseases yayılmasının önlenmesi
preventive detention önleyici tutukluluk
prima facie prima facie
prisoner mahpus
private life özel hayat
procedural defect usuli eksiklik
procedural guarantees of review temyizin usuli güvenceleri