Tercüme ve Çeviri Üzerine

Tercümeks Dil Hizmetleri Ltd. Şti'nin Kurumsal Blogudur

Haberin devamı: http://www.ntvmsnbc.com/news/431509.asp

take proceedings kovuşturmayı devralmak
taken alone müstakilen ele almak
taking of property mülkiyetin elinden alınması
tax penalty vergi cezası
taxation vergilendirme
territorial integrity ülke / toprak bütünlüğü
testify at trial duruşmada tanıklık etmek
third party müdahil taraf
threat to applicant’s life başvurucunun hayatına tehdit
threat to the life of the nation ulusun hayatına tehdit
time of emergency olağanüstü hal
time when the act or omission committed fiilin işlendiği veya ihmalin gerçekleştiği an
torture işkence
torture in police custody gözaltında  yapılan işkence
transfer of the property mülkiyetin devri
treatment davranış, muamele

NTV’nin internet sitesinde bugün yayınlanan bir haber TDK’nın özellikle medya çalışanları için “Yabancı Sözlere Türkçe Karşılıklar Kılavuzu” hazırladığını duyuruyor.

Ancak bu yabancı sözlerden ne kadarının hala yabancı olduğu tartışılır. Örneğin kılavuzda yerine “ülkücü” kullanılması önerilen idealist sözcüğü uzun yıllardır Türkçemizde kullanılıyor, değiştirilmesi bence abes. Ayrıca önerilen ülkücü sözcüğü de en az 30 yıldır milliyetçi ya da Turancı kesimi belirtmekte kullanılıyor. Pek çok idealist ülkücü olarak tanımlandırılmayı kabul etmeyeceği gibi, pek çok ülkücü de idealistlere ülkücü denilmesinden rahatsız olacaktır.

Gariplikler bununla da kalmamış, basketbol için sepet topu, voleybol için uçan top, fabrika için üretim evi (imalathanenin çağ atlamışı herhalde), anarşi için kargaşa ve terörist için yıldırıcı karşılıkları önerilmiş. Acaba bu kelimeler Türkçemizde yeni yeni arzı endam ettiği sıralar TDK neredeydi? Pek çoğu Türkçeye gireli 30 40 yıl olmuş, acaba bu saatten sonra bunlar değiştirilebilecek mi?

Bunların (şayet Türkçeleştirilmeleri gerekiyorsa) daha erken aşamada tespit edilip, en başından Türkçeleştirilmesi daha uygun olmaz mı?

Yine de bazılarının okuyucuda rahatsızlık yaratmadan çeviri ve yeminli tercüme metinlerinde kullanılabileceğini düşünüyorum. Aktüel yerine güncel, aktivite yerine etkinlik, amortisman yerine yıpranma payı, yuro ya da Euro yerine Avro kullanılabilir örneklerden; ama kimse benden öndelik istemesin, işlik çalışmasına davet etmesin. Ayrıca, hani CD lazer tekerdi? Neden yoğun disk oldu?

Orijinal haber metni: http://www.ntvmsnbc.com/news/445326.asp


scheme for free legal aid ücretsiz hukuki yardım düzeni
secrecy of correspondence haberleşmenin gizliliği
secret ballot kapalı oylama
secret surveillance gizli nezaret
secure fulfillment of obligation prescribed by law kanunun öngördüğü yükümlülüğün icrasını sağlamak
secure the payment of contributions or penalties vergi veya cezaların ödenmesinin sağlanması
security of person kişinin güvenliği
seizure of -nın haczi / - nın müsaderesi
self – defence meşru müdafaa
separate set of proceedings birbirinden bağımsız bir dizi kavuşturma
service exacted in case of emergency acil durumlarda talep edilen hizmet
service of a military character askeri nitelikli hizmet
servitude kölelik
scope of court review temyiz incelemesinin kapsamı
sick leave hastalık izni
six – month period / rule altı aylık süre kuralı
slavery kölelik
social origin sosyal köken
social security sosyal sigorta
special circumstances özel şartlar
speediness of review temyizin hızlılığı
stand for election seçimde aday olmak
statute - barred zamanaşımına uğramış
strictly necessary kesin biçimde gerekli
strictly proportionate tam anlamıyla ölçülü
substitute service ikame hizmet
supplementary opinion ek görüş
surrender teslim olmak
summon the withness tanığı davet etmek

racial discrimination ırk temelinde ayrımcılık
reasonable and objective justification makul ve nesnel gerekçe
reasonable intervals makul aralıklar
reasonable relationship of proportionality makul ölçülülük ilişkisi
reasonable suspicion makul şüphe
reasonable time makul süre
reasonableness of pre – trial detention yargılama öncesindeki tutukluluğun makullüğü
reasonably necessary to prevent fleeing kaçmayı önlemek üzere gerekliliği makul olan
reasonably necessary to prevent offence suçu önlemek için oldukça gerekli
reasoning mahkeme, akıl yürütme
receive and impart information and ideas bilgi ve fikir alışverişi
rectify the short comings eksiklikleri gidermek
redress tamir, ıslah
referral to Grand Chamber büyük daire’ ye havale
refugee mülteci
refusal red cevabı
regardless of frontiers sınırlar göz önünde bulundurmaksızın
reimbursement geri ödeme
rejection of appeal temyizin reddi
release pending trial tutuksuz yargılanmak üzere tahliye etmek
relevant domestic law ilgili iç (ulusal) hukuk
relevant domestic practice ilgili iç uygulama
religion din
religious community dini cemaat
religious instructions dinin gerekleri
religious practice dini uygulama / ibadet
remand iade etmek
remand in custody tutuklu tutmak
rendition yorumlamak

reopen the proceedings yargılamanın yenilenmesi
reputation şöhret / ün / itibar
required by interests of justice adalet yararına gerekli
residence ikametgah
respect for correspondence haberleşmeye saygı
respect for family life aile hayatına saygı
respect for home eve saygı
respect for parents’ philosophical convictions ebeveynlerin felsefi inancına saygı
respect for parente’ religious convictions ebeveynlerin dini inancına saygı
respect for private life özel hayata saygı
respondent state’s jurisdiction and responsibility devletin yargı yetkisine ve sorumluluğuna saygı
restitution ad integrum restitutio ad integrum (eski hale iade)
restitution of property mülkiyetin iadesi
restriction on freedom of movement hareket özgürlüğüne ilişkin sınırlama
restrictive interpretation dar yorum
retrial yeniden yargılama
retroactive application of criminal / civil law ceza hukukunun / medeni hukukun geriye yürür uygulanması
retroactivity geriye yürüme
reunion of family aile birleşmesi
review by a court bir mahkemenin temyizen incelenmesi
review of lawfulness f detention tutuklamanın yasallığının gözden geçirilmesi
revision of an earlier judgment önceki hükmün tashihi
right of access to -e erişim hakkı
right of petition to -e dilekçe hakkı
right to individual application bireysel başvuru hakkı
right to liberty / security özgürlük / güvenlik hakkı
rights of defence savunma hakları
rule of law hukukun üstünlüğü
ruling on an equitable basis hakkaniyet temelinde karar vermek

qualified rights nitelikli haklar
quell riot or insurrection isyan veya ayaklanma bastırmak

preparation of defence prescribed by law savunmanın hazırlanması kanunla öngörülmüş
present – day conditions günün koşulları
presidential pardon devlet başkanı affı
press basın
pressing social need acil toplumsal gereksinim
presumed paternity babalık karinesi
presumption of innocence masumiyet karinesi
prevent disorder kargaşayı önlemek
prevent escape kaçışı önlemek
prevent unauthorized entry into country ülkeye izinsiz girişi önlemek
prevention of crime suçun önlenmesi
prevention of disorder kargaşanın önlenmesi
prevention of spreading of infectious diseases yayılmasının önlenmesi
preventive detention önleyici tutukluluk
prima facie prima facie
prisoner mahpus
private life özel hayat
procedural defect usuli eksiklik
procedural guarantees of review temyizin usuli güvenceleri
procedure prescribed by law kanunca öngörülmüş usul
prohibition of (…) yasağı
prohibition of abuse of rights hakların kötüye kullanılması yasağı
prompt and detailed information hızlı ve ayrıntılı bilgi
prompt judicial control hızlı yargısal kontrol
prompt trial hızlı yargılama
promptly hızlı bir şekilde
promptly informed yeterince hızlı tebellüğ etmiş / bilgilendirilmiş
proof beyond reasonable doubt makul şüphenin ötesinde kanıt
property mülkiyet
proportionality ölçülülük
proportionate to the legitimate aim pursued hedeflenen meşru amaçla orantılı
protection of health sağlığın korunması
protection of juveniles çocukların korunması
protection of morals ahlakın korunması
protection of private life of the parties tarafların özel hayatının korunması
protection of property mülkiyetin korunması
protection of public order kamu düzeninin korunması
protection of the rights and freedoms of others üçüncü kişilerin hak ve özgürlüklerinin korunması
protection of the reputation of others üçüncü kişilerin şöhretinin korunması
protection of the rights hakların korunması
proved guilty according to law kanuna göre ispatlanmış suçluluk
provided by law kanunda öngörülmüş
provisional measure geçici önlem
psychiatric evidence psikiyatrik delil
public aleni, açık
public authority resmi makam
public emergency toplumsal bir aciliyet durumu
public hearing kamuya açık duruşma
public interest kamusal çıkar
public judgment aleni yargılama
public opinion kamuoyu
public order kamu düzeni
public safety kamu güvenliği
public service kamu hizmeti
publicity aleniyet
pursue amaçlamak

parental authority ebeveyn çocuklarının kişiliğine ve mallarına dair yetkisi / velayet
parent’s religious and philosophical convictions ebeveynin dini ve felsefi inancı
particular circumstances of the case davanın kendine özgü şartları
particular level of severity şiddetin kayda değer düzeyi
peaceful assembly asayişi bozmayan toplantı
peaceful enjoyment of possessions mülkiyet çekişmesiz kullanımı
pecuniary damage maddi tazminat
penalty ceza
periodic review of the continuing lawfulness of detention sürmekte olan gözaltı durumunun hukuka uygunluğunun düzenli aralıklarla denetlenmesi
permit for a demonstration bir gösteri için izin vermek
persons of unsound mind temyiz kudreti olmayan kişiler
physical integrity vücut bütünlüğü
physical liberty and security fiziki özgürlük ve güvenlik
physical punishment bedensel ceza
physical suffering bedensel eziyet
plea of inadmissibility kabul edilmezlik def’i
plot of land arsa parseli
pluralism in education eğitimde çoğulculuk
police surgeon polis tabibi
political activity siyasi etkinlik
political asylum siyasi sığınma
political or other opinion siyasi (veya diğer) görüş
political party siyasi parti
political rights siyasi haklar
positive obligations yapma yükümü / pozitif yükümlülükler
possessions mülkiyet
power of attorney vekaletname
power to overturn decision of the court üst mahkemenin davayı alt mahkemeye iade yetkisi
practical and effective protection elverişli ve etkili koruma
pre – trial detention yargılama öncesi tutukluluk
preliminary objection / investigation ön itiraz / soruşturma

ombudsman ombudsman
oral hearing sözlü duruşma
oral submission sözlü savuma
order release tahliye emri vermek
ordinary courts olağan mahkemeler
other status sair durum
outstanding interest vadesi gelen faiz

PhotoStream

Tercumex Hakkında

Tercumex™ 3 tercüme bürosu, Amerikan Mütercimler Birliği üyesi proje koordinatörleri, toplamda yüz binlerce terim içeren bilgisayar destekli uzmanlık terminolojileri, kadrolu ve serbest mütercimleri ve farklı branş ve sektörlerden uzman mütercimleri ile halen 60’tan fazla dilden Türkçeye ve Türkçeden 60’ın üzerinde dile çeviri, yeminli tercüme, mütercimlik, tercümanlık, lokalizasyon, globalizasyon ve çok dilli masaüstü yayıncılık hizmetleri vermektedir.

Page List